Ciekawostka
3. skok rozwojowy: świat płynnych przejść
Trzeci skok dotyczy płynnych zmian: dźwięków, światła i ruchu, które przechodzą jedno w drugie.
- tydzień skoku od terminu porodu
- 12. tydzień
- tygodnie pierwszych oznak
- tyg. 11.–12.
- typowy czas fazy marudnej
- krótko, ok. tygodnia
- wiek od terminu porodu
- ok. 3 miesiące
- od 2. skoku
- 4 tygodnie
Kiedy wypada trzeci skok
Według autorów faza marudna 3. skoku może zacząć się w 11.–12. tygodniu od przewidywanego terminu porodu. Popularne kalendarze podają 12. tydzień, czyli wiek ok. 3 miesiące. Faza marudna trwa krótko, ok. tygodnia.
Tygodnie liczy się od terminu porodu, nie od daty urodzenia. Dziecko urodzone 3 tygodnie przed terminem jest w 12. tygodniu od terminu, gdy ma 15 tygodni życia. Więcej w części Jak liczyć skoki.
Co się zmienia według autorów
Trzeci skok według autorów dotyczy płynnych przejść, w polskich tekstach nazywanych też niuansami. Dziecko zaczyna dostrzegać, że dźwięk może stopniowo zmieniać wysokość, światło się rozjaśniać, a przedmiot przesuwać płynnie, a nie skokami. Autorzy opisują go jako ostatni z krótkich skoków.
W polskich tekstach ten skok nazywany jest także: świat niuansów.
Faza marudna: co opisują rodzice
Autorzy i rodzice opisują w tym okresie m.in.:
- płacz, przywieranie i rozdrażnienie
- większa nieśmiałość wobec obcych
- w opisach autorów także gorsze jedzenie i częstsze ssanie kciuka
- chwilowo mniej gaworzenia i ruchu niż wcześniej, co autorzy opisują jako pozorny krok wstecz
Nie u każdego dziecka widać wszystkie te oznaki, a ich nasilenie bywa różne.
Nowe umiejętności po skoku
Według autorów po 3. skoku mogą pojawić się m.in.:
- ruchy mniej szarpane, płynniejsze odwracanie głowy
- wkładanie rzeczy do buzi
- zabawa głosem: piski, przeciąganie i zmienianie wysokości dźwięków
- radość z płynnego unoszenia i opuszczania w ramionach dorosłego
Rodzice opisują, że dziecko płynniej wodzi wzrokiem za przesuwaną zabawką i „ćwiczy” głos na różnych wysokościach.
Każde dziecko samo wybiera, które z tych umiejętności rozwija najpierw.
Skok czy coś innego?
W tym samym okresie zachodzą zmiany, które pediatria opisuje niezależnie od koncepcji skoków. Zbieżność w czasie nie oznacza, że to jeden proces.
- Wyraźniejsza kontrola głowy i coraz bardziej celowe sięganie po przedmioty. To kamienie milowe ruchowe, oceniane osobno od skoków.
- Tak zwana regresja snu czwartego miesiąca. W popularnych tekstach łączy się ją raczej z kolejnym, czwartym skokiem.
Co mówi nauka
Skoki rozwojowe to model opisowy autorów książki The Wonder Weeks. Badania nie potwierdzają jednoznacznie, że skoki wypadają u wszystkich dzieci w tych samych tygodniach. Więcej o badaniach i krytyce w części Co mówi nauka.
Trzeci skok: pytania
Tygodnie z kalendarza skoków, opisy według modelu autorów.
Kiedy jest trzeci skok rozwojowy i ile trwa?
Według autorów faza marudna 3. skoku może zacząć się w 11.–12. tygodniu od terminu porodu, a popularne kalendarze podają 12. tydzień, czyli wiek ok. 3 miesiące. Faza marudna trwa krótko, ok. tygodnia. Tygodnie są przybliżone.
Czy w trzecim skoku dziecko może mniej gaworzyć?
Tak opisują to autorzy modelu: w fazie marudnej trzeciego skoku dziecko bywa cichsze i mniej ruchliwe niż wcześniej. Przedstawiają to jako chwilowy, pozorny krok wstecz przed pojawieniem się nowych umiejętności.
Co to są płynne przejścia?
To nazwa, którą autorzy nadali zmianie w odbiorze świata: dziecko zauważa stopniowe zmiany, na przykład dźwięk, który przechodzi od niskiego do wysokiego, albo ruch zabawki przesuwanej po łuku.
Dlaczego dziecko gorzej je w czasie trzeciego skoku?
Gorsze jedzenie jest jedną z oznak opisywanych przez autorów przy tym skoku. Apetyt niemowlęcia może się zmieniać z wielu powodów, a model skoków nie jest narzędziem do ustalania przyczyny.
Pozostałe skoki
- 1. skok: Świat wrażeń ok. 5. tydzień · ok. 1 miesiącPierwszy skok dotyczy zmysłów: tego, co dziecko widzi, słyszy i czuje przez dotyk.
- 2. skok: Świat wzorów ok. 8. tydzień · ok. 2 miesiąceDrugi skok dotyczy powtarzalnych kształtów, kontrastów i układów w najbliższym otoczeniu.
- 3. skok: Świat płynnych przejść ok. 12. tydzień · ok. 3 miesiąceTrzeci skok dotyczy płynnych zmian: dźwięków, światła i ruchu, które przechodzą jedno w drugie.
- 4. skok: Świat wydarzeń ok. 19. tydzień · ok. 4 miesiąceCzwarty skok dotyczy krótkich ciągów zdarzeń, w których jedno prowadzi do drugiego.
- 5. skok: Świat relacji ok. 26. tydzień · ok. 6 miesięcyPiąty skok dotyczy odległości i położenia rzeczy względem siebie: w środku, pod spodem, obok.
- 6. skok: Świat kategorii ok. 37. tydzień · ok. 9 miesięcySzósty skok dotyczy grupowania rzeczy i zjawisk według wspólnych cech.
- 7. skok: Świat sekwencji ok. 46. tydzień · ok. 11 miesięcySiódmy skok dotyczy kolejności kroków, które prowadzą do celu.
- 8. skok: Świat programów ok. 55. tydzień · ok. 13 miesięcyÓsmy skok dotyczy łączenia kroków w większe całości, które da się układać na różne sposoby.
- 9. skok: Świat zasad ok. 64. tydzień · ok. 15 miesięcyDziewiąty skok dotyczy reguł porządkujących codzienne sytuacje.
- 10. skok: Świat systemów ok. 75. tydzień · ok. 17 miesięcyDziesiąty skok dotyczy szerszych układów reguł i wartości, także w relacjach z innymi ludźmi.
Powiązane narzędzia
KalkulatorKalkulator urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiegoTen sam pierwszy rok w kalkulatorze urlopu: daty urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego oraz terminy wniosków.
KalkulatorSiatki centylowe WHOSiatki centylowe dla dziecka urodzonego przed terminem odczytują pomiar dla wieku skorygowanego, czyli także od terminu porodu.