Ciekawostka

5. skok rozwojowy: świat relacji

Piąty skok dotyczy odległości i położenia rzeczy względem siebie: w środku, pod spodem, obok.

tydzień skoku od terminu porodu: 26. tydzień
tygodnie pierwszych oznak: tyg. 22.–26.
typowy czas fazy marudnej: zwykle ok. 4 tygodni (od 1 do 5)
wiek od terminu porodu: ok. 6 miesięcy
od 4. skoku: 7 tygodni

Kiedy wypada piąty skok

Według autorów faza marudna 5. skoku może zacząć się w 22.–26. tygodniu od przewidywanego terminu porodu. Popularne kalendarze podają 26. tydzień, czyli wiek ok. 6 miesięcy. Faza marudna trwa zwykle ok. 4 tygodni (od 1 do 5).

Tygodnie liczy się od terminu porodu, nie od daty urodzenia. Dziecko urodzone 3 tygodnie przed terminem jest w 26. tygodniu od terminu, gdy ma 29 tygodni życia. Więcej w części Jak liczyć skoki.

Co się zmienia według autorów

Piąty skok autorzy nazywają „olbrzymim”. Według ich modelu dziecko zaczyna dostrzegać relacje między rzeczami: odległość i położenie względem siebie, czyli to, co jest w środku, na wierzchu, pod spodem, za czymś albo obok. W polskich tekstach skok nazywany jest też światem związków.

W polskich tekstach ten skok nazywany jest także: świat związków.

Faza marudna: co opisują rodzice

Autorzy i rodzice opisują w tym okresie m.in.:

płacz, przywieranie i rozdrażnienie
protest, gdy rodzic się oddala, nawet na chwilę
w relacjach rodziców także zmiany w śnie

Nie u każdego dziecka widać wszystkie te oznaki, a ich nasilenie bywa różne.

Nowe umiejętności po skoku

Według autorów po 5. skoku mogą pojawić się m.in.:

wkładanie przedmiotów do pudełka i wyjmowanie ich
kładzenie klocka na innym, pod nim albo za nim
obserwowanie, jak coś znika i się pojawia
zrzucanie i przewracanie rzeczy
zainteresowanie szufladami i zawartością pojemników

Rodzice opisują płacz, gdy wychodzą z pokoju, uważne przyglądanie się zabawce wpadającej do pojemnika i radość z zabawy w „a kuku”.

Każde dziecko samo wybiera, które z tych umiejętności rozwija najpierw.

Skok czy coś innego?

W tym samym okresie zachodzą zmiany, które pediatria opisuje niezależnie od koncepcji skoków. Zbieżność w czasie nie oznacza, że to jeden proces.

Lęk separacyjny i lęk przed obcymi. To dobrze opisany etap rozwoju emocjonalnego; model autorów wiąże jego początek z piątym skokiem.
Siadanie z podparciem, początek rozszerzania diety i ząbkowanie. Każde z nich może samo w sobie wpływać na sen i nastrój.

Co mówi nauka

Skoki rozwojowe to model opisowy autorów książki The Wonder Weeks. Badania nie potwierdzają jednoznacznie, że skoki wypadają u wszystkich dzieci w tych samych tygodniach. Więcej o badaniach i krytyce w części Co mówi nauka.

Piąty skok: pytania

Tygodnie z kalendarza skoków, opisy według modelu autorów.

Kiedy jest piąty skok rozwojowy i ile trwa?

Według autorów faza marudna 5. skoku może zacząć się w 22.–26. tygodniu od terminu porodu, a popularne kalendarze podają 26. tydzień, czyli wiek ok. 6 miesięcy. Faza marudna trwa zwykle ok. 4 tygodni (od 1 do 5). Tygodnie są przybliżone.

Czy lęk separacyjny to skok rozwojowy?

Lęk separacyjny to odrębny, dobrze opisany etap rozwoju emocjonalnego. Model autorów łączy jego początek z piątym skokiem, bo dziecko zaczyna wtedy rozumieć, że rodzic może się oddalić.

Dlaczego dziecko płacze, gdy wychodzę na chwilę z pokoju?

Według modelu autorów dziecko odkrywa w tym skoku odległość: widzi, że rodzic może być daleko. Autorzy opisują protest przy oddalaniu się rodzica jako częsty w tym okresie, także wtedy, gdy wyjście trwa chwilę.

Czy ok. 29.–30. tygodnia zaczyna się kolejny skok?

Według autorów nie. Opisują, że po piątym skoku może pojawić się okres większej płaczliwości związany z odkryciem odległości od rodzica, ale nie traktują go jako osobnego skoku.