Ciekawostka

4. skok rozwojowy: świat wydarzeń

Czwarty skok dotyczy krótkich ciągów zdarzeń, w których jedno prowadzi do drugiego.

tydzień skoku od terminu porodu: 19. tydzień
tygodnie pierwszych oznak: tyg. 14.–20.
typowy czas fazy marudnej: zwykle ok. 5 tygodni (od 1 do 6)
wiek od terminu porodu: ok. 4 miesiące
od 3. skoku: 7 tygodni

Kiedy wypada czwarty skok

Według autorów faza marudna 4. skoku może zacząć się w 14.–20. tygodniu od przewidywanego terminu porodu. Popularne kalendarze podają 19. tydzień, czyli wiek ok. 4 miesiące. Faza marudna trwa zwykle ok. 5 tygodni (od 1 do 6).

Tygodnie liczy się od terminu porodu, nie od daty urodzenia. Dziecko urodzone 3 tygodnie przed terminem jest w 19. tygodniu od terminu, gdy ma 22 tygodni życia. Więcej w części Jak liczyć skoki.

Co się zmienia według autorów

Według modelu autorów w czwartym skoku dziecko zaczyna łączyć płynne przejścia w krótkie wydarzenia, które mają początek i koniec: piłka podskakuje i spada, ręka sięga i chwyta, grzechotka grzechocze po potrząśnięciu. Faza marudna tego skoku jest wyraźnie dłuższa niż wcześniejszych.

Faza marudna: co opisują rodzice

Autorzy i rodzice opisują w tym okresie m.in.:

płacz, przywieranie i rozdrażnienie przez dłuższy czas niż przy poprzednich skokach
w relacjach rodziców także zmiany w śnie
wrażenie wolniejszych postępów, które autorzy tłumaczą większą złożonością nowych umiejętności

Nie u każdego dziecka widać wszystkie te oznaki, a ich nasilenie bywa różne.

Nowe umiejętności po skoku

Według autorów po 4. skoku mogą pojawić się m.in.:

chwytanie przedmiotów
gaworzenie sylabami, na przykład „ma”, „ba”, „ta”, na razie bez znaczenia słów
radość z rymowanek z gestami, piosenek i zabaw w unoszenie
w polskich opisach także przekładanie zabawek z ręki do ręki i próby obracania się

Rodzice opisują, że dziecko trafia ręką w zabawkę, potrząsa grzechotką, „odpowiada” sylabami i czeka na znany gest w zabawie.

Każde dziecko samo wybiera, które z tych umiejętności rozwija najpierw.

Skok czy coś innego?

W tym samym okresie zachodzą zmiany, które pediatria opisuje niezależnie od koncepcji skoków. Zbieżność w czasie nie oznacza, że to jeden proces.

Tak zwana regresja snu czwartego miesiąca, czyli zmiana w sposobie spania opisywana w poradnictwie snu, niezależna od koncepcji skoków. W popularnych tekstach często utożsamia się ją z czwartym skokiem.
Pierwsze próby obracania się.
U części dzieci pierwsze oznaki ząbkowania.

Co mówi nauka

Skoki rozwojowe to model opisowy autorów książki The Wonder Weeks. Badania nie potwierdzają jednoznacznie, że skoki wypadają u wszystkich dzieci w tych samych tygodniach. Więcej o badaniach i krytyce w części Co mówi nauka.

Czwarty skok: pytania

Tygodnie z kalendarza skoków, opisy według modelu autorów.

Kiedy jest czwarty skok rozwojowy i ile trwa?

Według autorów faza marudna 4. skoku może zacząć się w 14.–20. tygodniu od terminu porodu, a popularne kalendarze podają 19. tydzień, czyli wiek ok. 4 miesiące. Faza marudna trwa zwykle ok. 5 tygodni (od 1 do 6). Tygodnie są przybliżone.

Dlaczego czwarty skok trwa tak długo?

Autorzy wyjaśniają, że od tego skoku nowe umiejętności są bardziej złożone, więc faza marudna trwa dłużej, zwykle kilka tygodni. Dokładna długość u konkretnego dziecka nie wynika z kalendarza.

Czy to skok, czy regresja snu czwartego miesiąca?

To dwa różne opisy. Regresję snu opisuje poradnictwo snu jako zmianę w sposobie spania, a czwarty skok to okres z modelu autorów. W popularnych tekstach często się je łączy, bo wypadają w podobnym czasie.

Czy to skok, czy ząbkowanie?

U części dzieci w tym czasie pojawiają się pierwsze oznaki ząbkowania. Kalendarz skoków nie pozwala odróżnić jednego od drugiego; to dwa niezależne zjawiska, które mogą się zbiegać w czasie.

Jakie umiejętności pojawiają się po czwartym skoku?

Autorzy wymieniają m.in. chwytanie przedmiotów, gaworzenie sylabami i radość z zabaw z powtarzalnym gestem. Każde dziecko wybiera, które z nich rozwija najpierw.